Przygotowanie terenu i roboty ziemne to fundament każdego projektu budowlanego. Bez względu na to, czy budujesz dom jednorodzinny, budynek przemysłowy, czy infrastrukturę drogową — wszystko zaczyna się od właściwego przygotowania gruntu.
Dla polskich inżynierów pracujących na zagranicznych budowach lub współpracujących z międzynarodowymi zespołami, znajomość angielskiego słownictwa technicznego z tego obszaru jest absolutnie niezbędna.
W tym artykule znajdziesz kompletny przewodnik po terminologii związanej z przygotowaniem terenu i robotami ziemnymi — od wstępnych badań gruntu, przez wykopy i nasypy, aż po stabilizację i odwodnienie.
1. Site Investigation and Surveys
Badania terenu i pomiary geodezyjne
Zanim jakikolwiek sprzęt wjedzie na plac budowy, konieczne jest przeprowadzenie dokładnych badań terenu.
Kluczowe terminy:
Site survey — pomiar geodezyjny terenu
Przykład: „We need to complete the site survey before we submit the planning application.”
Tłumaczenie: „Musimy zakończyć pomiar geodezyjny terenu zanim złożymy wniosek o pozwolenie na budowę.”
Topographic survey — pomiar topograficzny (ukształtowanie terenu)
Przykład: „The topographic survey shows significant elevation changes across the site.”
Tłumaczenie: „Pomiar topograficzny pokazuje znaczące zmiany wysokości na terenie.”
Soil investigation / Ground investigation — badanie gruntu
Przykład: „Soil investigation revealed high groundwater levels.”
Tłumaczenie: „Badanie gruntu wykazało wysoki poziom wód gruntowych.”
Borehole / Test pit — odwiert / wykop badawczy
Przykład: „We drilled three boreholes to determine soil composition.”
Tłumaczenie: „Wykonaliśmy trzy odwierty, żeby określić skład gruntu.”
Geotechnical report — raport geotechniczny
Przykład: „The geotechnical report recommends deep foundations.”
Tłumaczenie: „Raport geotechniczny zaleca fundamenty głębokie.”
Bearing capacity — nośność gruntu
Przykład: „The bearing capacity is insufficient for the planned structure.”
Tłumaczenie: „Nośność gruntu jest niewystarczająca dla planowanej konstrukcji.”
2. Site Clearance and Demolition
Oczyszczanie terenu i rozbiórka
Przed rozpoczęciem robót ziemnych konieczne jest oczyszczenie terenu z roślinności, starych konstrukcji i przeszkód.
Kluczowe terminy:
Site clearance — oczyszczanie terenu
Przykład: „Site clearance will take two weeks.”
Tłumaczenie: „Oczyszczanie terenu zajmie dwa tygodnie.”
Vegetation removal — usunięcie roślinności
Przykład: „Vegetation removal includes trees, shrubs, and roots.”
Tłumaczenie: „Usunięcie roślinności obejmuje drzewa, krzewy i korzenie.”
Topsoil stripping — zdjęcie warstwy humusu / warstwy urodzajnej
Przykład: „Topsoil stripping should be carried out to a depth of 300mm.”
Tłumaczenie: „Zdjęcie warstwy humusu powinno być wykonane na głębokość 300mm.”
Demolition — rozbiórka
Przykład: „Demolition of the existing building is scheduled for next month.”
Tłumaczenie: „Rozbiórka istniejącego budynku jest zaplanowana na przyszły miesiąc.”
Debris removal — usunięcie gruzu
Przykład: „Debris removal must be completed before excavation begins.”
Tłumaczenie: „Usunięcie gruzu musi być zakończone przed rozpoczęciem wykopu.”
Utilities disconnection — odłączenie mediów
Przykład: „We need to coordinate utilities disconnection with the local council.”
Tłumaczenie: „Musimy skoordynować odłączenie mediów z lokalnym urzędem.”
3. Excavation and Earthworks
Wykopy i roboty ziemne
To rdzeń prac przygotowawczych — wykopy fundamentowe, wykopy liniowe, nasypy.
Kluczowe terminy:
Excavation — wykop
Przykład: „Excavation for the foundation will start on Monday.”
Tłumaczenie: „Wykop pod fundamenty rozpocznie się w poniedziałek.”
Cut and fill — wykop i nasyp
Przykład: „We aim to balance cut and fill to minimize material transportation.”
Tłumaczenie: „Staramy się zrównoważyć wykop i nasyp, żeby zminimalizować transport materiału.”
Bulk excavation — wykop masowy
Przykład: „Bulk excavation is nearly complete.”
Tłumaczenie: „Wykop masowy jest prawie ukończony.”
Trench — wykop liniowy (rów)
Przykład: „We need to dig a trench for the drainage pipes.”
Tłumaczenie: „Musimy wykopać rów pod rury drenażowe.”
Foundation excavation — wykop fundamentowy
Przykład: „Foundation excavation reached the design depth.”
Tłumaczenie: „Wykop fundamentowy osiągnął projektowaną głębokość.”
Backfill — zasypka / obsypka
Przykład: „Backfill should be compacted in layers.”
Tłumaczenie: „Zasypka powinna być zagęszczona warstwami.”
Embankment / Fill — nasyp
Przykład: „The embankment must be constructed in 300mm layers.”
Tłumaczenie: „Nasyp musi być wykonany w warstwach 300mm.”
Overdig — przekop (wykop głębszy niż projektowany)
Przykład: „We had an overdig of 200mm that needs to be filled.”
Tłumaczenie: „Mieliśmy przekop 200mm, który trzeba zasypać.”
Spoil / Excavated material — urobek
Przykład: „The spoil will be stockpiled on the east side of the site.”
Tłumaczenie: „Urobek będzie składowany po wschodniej stronie placu budowy.”
Sprawdź artykuł – angielskie terminy w procesie ofertowym.
4. Ground Stabilization and Improvement
Stabilizacja i wzmocnienie gruntu
Kiedy grunt jest słaby, konieczne są prace stabilizacyjne.
Kluczowe terminy:
Ground stabilization — stabilizacja gruntu
Przykład: „Ground stabilization is required due to soft clay layers.”
Tłumaczenie: „Stabilizacja gruntu jest wymagana ze względu na miękkie warstwy gliny.”
Compaction — zagęszczenie
Przykład: „Compaction must achieve 95% Proctor density.”
Tłumaczenie: „Zagęszczenie musi osiągnąć 95% gęstości Proctora.”
Soil replacement — wymiana gruntu
Przykład: „Soil replacement with granular material is necessary.”
Tłumaczenie: „Wymiana gruntu na materiał gruboziarnisty jest konieczna.”
Geotextile / Geogrid — geotkanina / geosiatka
Przykład: „A geotextile layer will be placed beneath the sub-base.”
Tłumaczenie: „Warstwa geotkaniny zostanie ułożona pod podbudową.”
Stone columns — pale kamienne
Przykład: „Stone columns will improve bearing capacity.”
Tłumaczenie: „Pale kamienne poprawią nośność gruntu.”
Dynamic compaction — zagęszczanie dynamiczne
Przykład: „Dynamic compaction is planned for loose fill areas.”
Tłumaczenie: „Zagęszczanie dynamiczne jest zaplanowane w miejscach luźnego nasypu.”
Grouting / Injection — iniekcja
Przykład: „Grouting will seal voids in the soil.”
Tłumaczenie: „Iniekcja uszczelni pustki w gruncie.”
5. Drainage and Dewatering
Odwodnienie terenu
Woda gruntowa to jeden z największych wrogów robót ziemnych.
Kluczowe terminy:
Groundwater — woda gruntowa
Przykład: „Groundwater levels are higher than anticipated.”
Tłumaczenie: „Poziom wód gruntowych jest wyższy niż przewidywano.”
Dewatering — odwodnienie (obniżenie poziomu wody)
Przykład: „Dewatering is required before excavation.”
Tłumaczenie: „Odwodnienie jest wymagane przed wykopem.”
Wellpoint system — system igłofiltrów
Przykład: „We installed a wellpoint system around the perimeter.”
Tłumaczenie: „Zainstalowaliśmy system igłofiltrów wokół obwodu.”
Sump pump — pompa odwadniająca
Przykład: „Sump pumps are running continuously.”
Tłumaczenie: „Pompy odwadniające pracują bez przerwy.”
French drain — drenaż francuski
Przykład: „A French drain will divert surface water away from the building.”
Tłumaczenie: „Drenaż francuski odprowadzi wodę powierzchniową od budynku.”
Drainage ditch — rów odwadniający
Przykład: „The drainage ditch needs to be cleared.”
Tłumaczenie: „Rów odwadniający musi zostać oczyszczony.”
Soakaway — zbiornik rozsączający
Przykład: „A soakaway will handle stormwater runoff.”
Tłumaczenie: „Zbiornik rozsączający będzie odprowadzał wody opadowe.”
6. Plant and Equipment
Sprzęt budowlany
Bez odpowiedniego sprzętu roboty ziemne się nie odbędą.
Kluczowe terminy:
Excavator / Digger — koparka
Przykład: „We need a 20-ton excavator for this job.”
Tłumaczenie: „Potrzebujemy 20-tonowej koparki do tej roboty.”
Bulldozer — spycharka
Przykład: „The bulldozer will level the site.”
Tłumaczenie: „Spycharka wyrówna teren.”
Backhoe loader — koparka-ładowarka
Przykład: „A backhoe loader is ideal for smaller excavations.”
Tłumaczenie: „Koparka-ładowarka jest idealna do mniejszych wykopów.”
Dump truck / Tipper — wywrotka
Przykład: „Five dump trucks are transporting spoil off-site.”
Tłumaczenie: „Pięć wywrotek transportuje urobek poza teren budowy.”
Compactor / Roller — zagęszczarka / walec
Przykład: „Use a vibratory roller for compaction.”
Tłumaczenie: „Użyj walca wibracyjnego do zagęszczenia.”
Grader — równiarka
Przykład: „The grader will prepare the sub-base.”
Tłumaczenie: „Równiarka przygotuje podbudowę.”
Trencher — koparka rowów
Przykład: „A trencher will dig the utility trenches.”
Tłumaczenie: „Koparka rowów wykopie rowy pod media.”
7. Safety and Site Control
Bezpieczeństwo i kontrola placu budowy
Roboty ziemne to niebezpieczne prace — bezpieczeństwo jest priorytetem.
Kluczowe terminy:
Shoring / Temporary support — rozparcie / podparcie tymczasowe
Przykład: „Shoring is required for trenches deeper than 1.2m.”
Tłumaczenie: „Rozparcie jest wymagane dla rowów głębszych niż 1,2m.”
Trench box — skrzynia rozporowa
Przykład: „Install a trench box before workers enter the excavation.”
Tłumaczenie: „Zainstaluj skrzynię rozporową zanim pracownicy wejdą do wykopu.”
Slope stability — stateczność skarpy
Przykład: „We need to monitor slope stability during heavy rain.”
Tłumaczenie: „Musimy monitorować stateczność skarpy podczas ulewnych deszczy.”
Benching — stopniowanie skarpy
Przykład: „Benching will prevent soil collapse.”
Tłumaczenie: „Stopniowanie skarpy zapobiegnie osunięciu gruntu.”
Exclusion zone — strefa wykluczenia
Przykład: „An exclusion zone has been set up around the excavation.”
Tłumaczenie: „Wokół wykopu ustanowiono strefę wykluczenia.”
Edge protection — zabezpieczenie krawędzi
Przykład: „Edge protection must be installed along the perimeter.”
Tłumaczenie: „Zabezpieczenie krawędzi musi być zainstalowane wzdłuż obwodu.”
Podsumowanie
Przygotowanie terenu i roboty ziemne to fundament każdej budowy — dosłownie i w przenośni. Bez solidnego gruntu nie ma solidnej konstrukcji.
Znajomość angielskiej terminologii z tego obszaru to must-have dla każdego inżyniera budowlanego pracującego w międzynarodowym środowisku. Od site survey przez excavation i compaction, aż po dewatering — każdy z tych terminów pojawia się codziennie na placu budowy.
